Sáng kiến kinh nghiệm: Phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập môn Toán tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Ba Vì thông qua phương pháp thảo luận nhóm

Tác giả: Đỗ Thị Thơm - Giáo viên Toán

                                                        MỤC LỤC

NỘI DUNG	TRANG
I. ĐẶT VẤN ĐỀ	2
1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến	2
2. Mục tiêu của sáng kiến	3
3. Thời gian - Đối tượng nghiên cứu – Phạm vi nghiên cứu	3
4. Phương pháp và tài liệu nghiên cứu	3
II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN	4
1. Hiện trạng vấn đề trong công tác giảng dạy môn Toán tại Trung tâm GDNN-GDTX  Ba Vì	4
1.1.Những thuận lợi và khó khăn	4
1.2.Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài
2. Giải pháp thực hiện sáng kiến	5
2.1. Bản chất của phương pháp thảo luận nhóm	5
2.2. Quy trình thực hiện phương pháp thảo luận nhóm	5
2.3. Giải pháp thực hiện sáng kiến	5
2.3.1. Giải pháp 1: Chia nhóm theo phương pháp: “Mạnh-Yếu kết hợp”	5
2.3.2. Giải pháp 2: Ứng dụng linh hoạt công nghệ 4.0 trong phương pháp thảo luận nhóm	7
2.3.3. Giải pháp 3: Đổi mới và thay đổi trong cách thức tổ chức hoạt động nhóm qua các kỹ thuật dạy học tích cực	10
2.3.4. Giải pháp 4 : Ứng dụng AI trong dạy học	12
3. Kết quả ứng dụng các giải pháp của sáng kiến	12
4. Hiệu quả của sáng kiến	13
4.1. Hiệu quả về mặt khoa học	13
4.2. Hiệu quả về mặt kinh tế	14
4.3. Hiệu quả về mặt xã hội	15
5. Tính khả thi của sáng kiến	15
6. Thời gian thực hiện đề tài, sáng kiến	15
7. Kinh phí thực hiện sáng kiến	16
III. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT	16

 

 

 

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến

          Toán học ngày càng có nhiều ứng dụng trong cuộc sống, những kiến thức và kỹ năng toán học cơ bản đã giúp con người giải quyết những vấn đề trong thực tế cuộc sống một cách có hệ thống và chính xác, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển. Môn Toán GDTX cấp THPT góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực Toán học cho học sinh, phát triển kiến thức và kỹ năng then chốt, tạo cơ hội để học sinh được trải nghiệm, vận dụng toán học vào thực tiễn, tạo sự kết nối giữa Toán học và thực tiễn, giữa Toán học và các môn khoa học khác.

          Trước đặc điểm của môn học và cấu trúc đề thi mới theo chương trình GDPT 2018 và đặc biệt là với đối tượng học sinh của Trung tâm GDTX là hầu hết các em không tham gia kỳ thi vào lớp 10 do lực học của mình còn yếu kém nhất là môn Toán, số còn lại có điểm thi môn Toán vào 10 rất kém do vậy môn Toán đối với các em gần như là một lỗi lo sợ rất lớn, cùng với tâm lý tự ti về năng lực của bản thân nên việc thể hiện bản thân đối với các em còn dụt dè, e ngại. Là một giáo viên dạy bộ môn Toán tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Ba Vì tôi luôn trăn trở làm thế nào để các em cảm thấy việc học Toán nhẹ nhàng hơn? yêu thích môn Toán hơn? làm thế nào để Toán học không còn khô khan với học sinh? Và làm thế nào để các em tích cực hơn trong những giờ học Toán?. Hơn thế nữa học sinh Trung tâm GDTX vẫn còn gặp khó khăn với các hình thức học tập truyền thống, kết quả học tập còn chưa được tốt. Vì vậy trong quá trình dạy học tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng phương pháp thảo luận nhóm cùng với các kỹ thuật dạy học tích cực nhằm giúp các em tích cực hơn trong quá trình học. Thay vì nghe giảng các em sẽ được tự trao đổi, thảo luận và chủ động trong các hoạt động học cũng như thoải mái thể hiện ý tưởng và làm chủ kiến thức. Không những vậy thảo luận nhóm còn giúp các em cải thiện kỹ năng giao tiếp, khả năng lắng nghe và chia sẻ quan điểm tạo ra một môi trường học tập cởi mở, thân thiện, nơi học sinh không còn cảm thấy sợ hãi hay cảm thấy tự ti, áp lực khi đóng góp ý tưởng. Từ đó thúc đẩy tư duy phản biện, tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề tốt hơn. Thảo luận nhóm còn cải thiện mối quan hệ, tăng tinh thần đoàn kết giữa các em học sinh trong lớp với nhau.

          Giáo viên trong thời đại 4.0 không chỉ trang bị cho học sinh về kiến thức mà còn phải xây dựng được một môi trường học tập tích cực cho người học. Việc nâng cao chất lượng dạy học trong thời đại 4.0 không chỉ là một nhu cầu cấp thiết mà còn là yếu tố quyết định để giúp học sinh phát triển toàn diện, thích ứng với sự thay đổi của xã hội. Người giáo viên cần phải thay đổi như thế nào để phù hợp với thời đại công nghệ số, giúp cho các em học sinh cũng trở thành những công dân số.

          Khi học sinh tích cực trong học tập hơn, thoải mái và yêu thích môn học hơn thì kết quả học tập cũng sẽ tốt hơn.

Chính vì những lí do trên tôi đã chọn đề tài cho năm học này là: “Phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập môn Toán tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Ba Vì thông qua phương pháp thảo luận nhóm”.

2. Mục tiêu của sáng kiến

          Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Toán.

          Xây dựng tập thể lớp đoàn kết, gắn bó, hỗ trợ nhau trong học tập.

            Phát triển các kỹ năng: như tư duy phản biện, sáng tạo, tự học và giải quyết vấn đề của người học, làm việc nhóm và giao tiếp cho người học.

          Tăng cường tính chủ động và tương tác của học sinh.

          Tạo môi trường học tập: tích cực, thoải mái, kích thích sự tò mò và thích thú học tập của học sinh.

          Tạo cơ hội để: giáo viên và học sinh cùng đánh giá quá trình học tập, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy và học tập nhằm đạt kiết quả tốt hơn.

Sử dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả thảo luận nhóm: Ứng dụng công nghệ thông tin qua các phần mềm giao bài tập nhóm như Padlet, phần mềm chơi trò chơi giáo dục như: Kahoot, Quizizz…

Phát triển toàn diện học sinh: Học sinh luôn tự tin, chủ động tự giác thực hiện các nhiệm vụ học tập. Đồng thời chú trọng đến việc phát triển kỹ năng sống, kỹ năng xã hội, kỹ năng công nghệ cho học sinh.

3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Thời gian tôi thực hiện nghiên cứu sáng kiến bắt đầu từ tháng 9 năm 2024 - đến đầu tháng 3 năm 2025.

- Phạm vi : Trên đối tượng học sinh các lớp 10, 11 và 12 tôi dạy.

4. Phương pháp và tài liệu nghiên cứu

- Phương pháp đàm thoại, phương pháp quan sát, phương pháp giao tiếp, phương pháp phân tích tổng hợp vấn đề, phương pháp thực nghiệm

- Tài liệu nghiên cứu : Modul 18 THPT về PPDH tích cực, tài liệu về các kỹ thuật dạy học tích cực, tài liệu về tập huấn giáo viên hướng dẫn thực hiện chương trình GDTX cấp THPT, một số nguồn tin trên enternet liên quan đến phương pháp dạy học tích cực.

 

 

II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN

1. Hiện trạng vấn đề trong công tác giảng dạy môn Toán tại Trung tâm GDNN-GDTX  Ba Vì

1.1. Những thuận lợi và khó khăn.

a. Thuận lợi

Giáo viên tích cực, sáng tạo thích ứng nhanh với các kế hoạch mới, cập nhật công nghệ thông tin tốt. Đồng thời rất tâm huyết, yêu nghề.

Nhà trường và phụ huynh quan tâm tạo mọi điều kiện và ủng hộ mọi hoạt động dạy học của cô và trò.

Là một ngôi trường có phòng học khang trang, đầy đủ trang thiết bị hiện đại như máy tính, máy chiếu, tivi, kết nối internet trong các phòng học… phục vụ cho việc dạy và học.

b. Khó khăn

          Một số giáo viên vẫn còn nặng trong việc dạy học truyền thống, chưa chịu đổi mới phương pháp trong dạy học.

Đa số học sinh còn rụt rè, chưa mạnh dạn tham gia các hoạt động học trong giờ học. Không quen với cách tư duy logic và phản biện, điều rất quan trọng trong môn Toán

Học sinh GDTX đa số các em có nền tảng kiến thức môn Toán không được tốt, không cảm thấy hứng thú với môn học.

Nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn phải đi làm thêm nên thời gian dành cho việc học còn chưa được nhiều, nhiều phụ huynh học sinh còn chưa quan tâm kịp thời đến việc học của con em mình.

Một số học sinh gặp phải các vấn đề về hành vi, như gây rối trong lớp, thiếu sự tập trung, hoặc gặp khó khăn trong việc hòa nhập với bạn bè. 

1.2. Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài:

Kết quả khảo sát đầu năm trước khi thực hiện đề tài:

Lớp	Sĩ số	Rất tích cực		Tích cực		Chưa tích cực
		Số lượng	%	Số lượng	%	Số lượng	%
10C	46	3	6,5	18	39,1	25	54,4
11B	45	5	11,1	15	33,3	25	55,6
12A	45	6	13,3	16	35,6	29	51,1

Từ những thực trạng trên tôi đã sáng tạo đổi mới các phương pháp dạy học nhằm giúp các em mạnh dạn, tự tin và tích cực hơn trong giờ học và phương pháp chính tôi sử dụng là phương pháp “thảo luận nhóm”.

 

 

2. Giải pháp thực hiện sáng kiến

2.1. Bản chất của phương pháp thảo luận nhóm

PPDH thảo luận nhóm còn được gọi bằng một số tên khác như: “Phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ” hoặc “PPDH hợp tác”.

Đây là một phương pháp dạy học mà “HS được phân chia thành từng nhóm nhỏ riêng biệt, chịu trách nhiệm về một mục tiêu duy nhất, được thực hiện thông qua nhiệm vụ riêng biệt của từng người. Các hoạt động cá nhân riêng biệt được tổ chức lại, liên kết hữu cơ với nhau nhằm thực hiện một mục tiêu chung”.

Phương pháp thảo luận nhóm được sử dụng nhằm giúp cho mọi HS tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho các em có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết các vấn đề có liên quan đến nội dung bài học, tạo cơ hội cho các em được giao lưu, học hỏi lẫn nhau, cùng nhau hợp tác giải quyết những nhiệm vụ chung.

2.2. Quy trình thực hiện phương pháp thảo luận nhóm

B1: Làm việc chung cả lớp

GV giới thiệu chủ đề thảo luận hoặc nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức.

 Tổ chức các nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm, quy định thời gian và phân công vị trí làm việc cho các nhóm.

 Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm (nếu cần)

B2: Làm việc theo nhóm:

 Phân công trong nhóm, từng cá nhân làm việc độc lập.

Trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm.

Cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm.

B3: Thảo luận, tổng kết trước toàn lớp

 Đại diện từng nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm

Các nhóm khác quan sát, lắng nghe, chất vấn, bình luận và bổ sung ý kiến.

GV tổng kết và nhận xét, đặt vấn đề cho bài tiếp theo hoặc vấn đề tiếp theo.

2.3. Giải pháp thực hiện sáng kiến

2.3.1. Giải pháp 1: Chia nhóm theo phương pháp “ Mạnh- Yếu kết hợp”

          Cách làm: Mỗi nhóm có cả học sinh giỏi, trung bình và yếu. Học sinh khá giỏi sẽ giúp đỡ các bạn yếu hơn.

Học sinh yếu có thể học hoi từ bạn bè.

Học sinh khá, giỏi củng cố kiến thức bằng cách giúp đỡ bạn.

Tuy nhiên khi sử dụng cách chia nhóm theo phương pháp này giáo viên cần lưu ý quản lý, quan sát tốt học sinh vì nhóm có thể hoạt động không hiệu quả, học sinh giỏi làm hết, học sinh yếu không chịu tham gia. Do vậy khi sử dụng phương pháp chia nhóm này tôi thường chia theo nhóm đôi hoặc nhóm 4 và nhóm 6, nhóm 8 đối với các dự án học tập hoặc những nội dung kiến thức rộng hơn.

        Ví dụ 1: Khi dạy bài “Quy tắc đếm” (Toán 10 sách kết nối tri thức với cuộc sống). GV yêu cầu HS thực hiện HĐ2 theo nhóm đôi với kĩ thuật think-pair-share để tìm ra quy tắc cộng.

        - B1: HS suy nghĩ ghi lại câu trả lời của mình vào nháp.

        - B2: HS ghép thành các cặp theo số mà GV đã quy định trước đó. Các HS sẽ trao đổi phương án của mình và thảo luận với nhau.

- B3: Trao đổi cả lớp

Ví dụ 2: Khi dạy bài “Hàm số mũ và hàm số logarit” trong chương trình toán lớp 11, sử dụng kỹ thuật khăn trải bàn trong HĐ2 hình thành kiến thức về đồ thị và tính chất của hàm số mũ         

        + Mỗi HS sẽ ghi kết quả hoàn thành bảng, vẽ đồ thị của hàm số  và kết luận về giá trị và tính chất biến thiên của hàm số vào một góc của phiếu học tập.

+ Cả nhóm sẽ thảo luận và đưa ra dự đoán cuối cùng ghi vào chính giữa của phiếu học tập.

Biện pháp này giúp các em có kỹ năng biết phân chia công việc, tôn trọng ý kiến của người khác, biết chia sẻ suy nghĩ cách làm của mình với người khác và hỗ trợ nhau trong học tập. Qua đó kích thích tính tích cực trong học tập.

2.3.2. Giải pháp 2: Ứng dụng linh hoạt công nghệ 4.0 trong phương pháp thảo luận nhóm

Công nghệ 4.0 là cuộc cách mạnh công nghệ lần thứ 4, đòi hỏi tất cả các ngành nghề cần phải thay đổi, giáo dục cũng không ngoại lệ. Là một người giáo viên cần đổi  mới phương pháp dạy học, đổi mới cả trong cách tiếp cận giữa thầy - trò. Cần tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo. Hơn thế nữa trong chương trình giáo dục phổ thông 2018, việc chuyển đổi số đã trở thành một xu hướng quan trọng trong công tác giảng dạy. Nó mang lại những lợi ích to lớn và giúp nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy. Sự phát triển và bùng nổ công nghệ thông tin có nhiều ảnh hưởng tích cực đến mọi mặt của đời sống, trong đó có giáo dục.

1. Kết hợp phương pháp trò chơi trong thảo luận nhóm

          Để học sinh cảm thấy hứng thú hơn trong bài học và để giảm căng thẳng, tăng cường sự gắn kết, phát triển kỹ năng giao tiếp giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm qua một số trò chơi giáo dục có ứng dụng công nghệ thông tin như Kahoot hay Quizizz…

          Ví dụ: Khi dạy bài “Phương trình lượng giác” sách giáo khoa kết nối tri thức với cuộc sống môn Toán lớp 11. Tôi đã tổ chức cho các nhóm chơi trò chơi Kahoot, bằng cách: Giáo viên sẽ vào kahoot.com tạo tài khoản và tạo bài tập trắc nghiệm, khi tổ chức trò chơi giáo viên cho học sinh kết nối internet trên điện thoại các nhóm vào vào kahoot.it được giáo viên cung cấp mật khẩu và bắt đầu tham gia thảo luận nhóm hoàn thành bài.

          Biện pháp này giúp các em cảm thấy hào hứng hơn trong hoạt động luyện tập giải quyết bài tập và nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học đối với cả giáo viên và học sinh.

2. Giao dự án học tập theo nhóm cho học sinh trên ứng dụng phần mềm Padlet.com

Padlet là trang wed/ứng dụng, nó còn được ví như là một tấm bảng trong lớp học. Nhưng điều khiến nó đặc biệt hơn khi so sánh nó với các tấm bảng trên trường lớp đó chính là cho phép người dùng thêm văn bản, hình ảnh, video, đường dẫn, ý tưởng…lên tấm bảng này và chia sẻ đến lớp học, hội nhóm vô cùng dễ dàng. Padlet là ứng dụng phù hợp với giáo viên để xây dựng nội dung bài học, giao bài tập nhóm và nhất là các bạn học sinh dùng để họp nhóm, lên ý tưởng sáng tạo.

Ví dụ: Khi dạy tiết “Luyện tập về các số đặc trưng đo xu thế trung tâm” môn Toán 10 . Tôi đã sử dụng padlet để tạo bài tập nhóm cho học sinh làm.

c) Thực hiện dự án học tập theo nhóm trên powperpoint hoặc canva

Thay bằng việc trình bày dự án học tập ra giấy và báo cáo thì việc sử dụng canva hoặc powperpoint để thực hiện sẽ hấp dẫn hơn rất nhiều. Khi giao dự án này cho học sinh của lớp tôi thấy các em rất hào hứng tìm hiểu và làm nhóm để tạo thành sản phẩm đúng và đẹp.

Ví dụ: Sử dụng kết hợp phương pháp hoạt động nhóm và phương pháp dạy học theo dự án cho HS trong bài ba đường conic toán 10 tập 2 sách kết nối tri thức với cuộc sống.

GV giao nhiệm vụ cho 3 nhóm hoàn thành ở nhà và báo cáo sản phẩm của dự án trong giờ học tiếp theo

- Nhóm 1: Hoàn thành dự án: Tìm các ứng dụng trong thực tế và trong các môn học của đường parabol. (Thực hiện trên powperpoint)

- Nhóm 2: Hoàn thành dự án: Tìm các ứng dụng trong thực tế và trong các môn học của đường hyperbol. (Thực hiện trên powperpoint)

- Nhóm 3: Hoàn thành dự án: Tìm các ứng dụng trong thực tế và trong các môn học của đường Elip. (Thực hiện trên canva)

          Khi ứng dụng cộng nghệ 4.0 trong dạy học theo phương pháp thảo luận nhóm tôi nhận thấy học sinh thích thú hơn, tích cực hơn khi hoạt động nhóm, đã phát triển kỹ năng công nghệ thông tin, phát triển năng lực công dân số toàn cầu cho học sinh.

2.3.3. Giải pháp 3: Đổi mới và thay đổi trong cách thức tổ chức hoạt động nhóm qua các kỹ thuật dạy học tích cực.

          Với mỗi kỹ thuật dạy học thì lại có những cách tổ chức thảo luận nhóm khác nhau. Việc giáo viên sử dụng kỹ thuật dạy học vào dạy học cũng sẽ tạo một không khí hoạt động mới mẻ cho học sinh và từ đó các em cũng sẽ tích cực và tự làm chủ kiến thức của mình.

          Ví dụ: Khi dạy tiết “ Luyện tập các số đặc trưng đo độ phân tán của mẫu số liệu không ghép nhóm” . Tôi đã nghiên cứu và sử dụng kỹ thuật “trạm”

Trạm 1: “Tôi là nhà nghiên cứu”: Đọc bài toán và sử dụng công thức đã học thực hiện theo hướng dẫn trạm và hoàn thành các nội dung trong phiếu học tập của trạm 1.

Trạm 2: “Tôi là nhà công nghệ thông tin”: Sử dụng MTCT thực hiện theo hướng dẫn trạm và hoàn thành các nội dung trong phiếu học tập của trạm 2.

- Thực hiện theo trạm nhiệm vụ, thời gian thực hiện mỗi lượt là 5 phút

+ Lượt 1: Trạm 1: Nhóm 1, nhóm 2, nhóm 3

                 Trạm 2: Nhóm 4, nhóm 5, nhóm 6

HS đọc phiếu hướng dẫn trạm, hoạt động theo nhóm đôi để hoàn thành nhiệm vụ trong phiếu học tập.

+ Lượt 2 : Trạm 1: Nhóm 4, nhóm 5, nhóm 6

                 Trạm 2: Nhóm 1, nhóm 2, nhóm 3

HS cả nhóm đọc hướng dẫn trạm, thảo luận cả nhóm để hoàn thành nhiệm vụ học tập trong bảng phụ.

2.3.4. Giải pháp 4: Ứng dụng AI trong dạy học

AI có rất nhiều ứng dụng trong giảng dạy, giáo viên có thể khai thác trong nhiều hoạt động học của học sinh. Tôi đã sử dụng AI trong việc tạo bài hát bởi những ca từ của kiến thức bài học để các nhóm thi hát và trình diễn theo điệu nhạc. Qua đó các em cũng sẽ ghi nhớ kiến thức một cách dễ dàng hơn.

          Lớp học sẽ thật vui vẻ và thoải mái khi kết thúc tiết học hoặc khởi động vào bài bằng bài thi hát tập thể theo các nhóm tiết mục văn nghệ.

B1: Vào https://chatgpt.com/ để tạo lời bài hat theo yêu cầu

          B2: Vào https://suno.com/ để tạo nhạc cho bài hát vừa tạo

          B3: Kết hợp canva hoặc phần mềm tạo video để tạo bài hát hoặc trò chơi.

          Ví dụ: Trong hoạt động củng cố kiến thức tiết “ Luyện tập các số đặc trưng đo độ phân tán của mẫu số liệu không ghép nhóm” tạo theo các bước trên được video AI sau:

https://youtu.be/Z6dSkSSh-ic?si=QmKtmGa2tMXqFG5i

          Khi sử dụng biện pháp trên trong các hoạt động nhóm tôi nhận thấy các em rất hào hứng, thoải mái và tích cực trong các hoạt động học và thấy môn Toán không hề khô khan như từng nghĩ.

3. Kết quả ứng dụng các giải pháp của sáng kiến

Kết quả khảo sát sau khi tiến hành thực nghiệm đề tài ở cuối tháng 3.

Lớp	Sĩ số	Rất tích cực		Tích cực		Chưa tích cực
		Số lượng	%	Số lượng	%	Số lượng	%
10C	46	20	43,5	18	39,1	8	17,4
11B	45	15	33,3	20	44,4	10	22,3
12A	45	18	40	21	46,7	6	13,3

Bảng so sánh đối chiếu trước và sau khi áp dụng giải pháp

Lớp		Sĩ số	Rất tích cực		Tích cực			Chưa tích cực
			Số lượng	%	Số lượng		%	Số lượng	%
10C	Trước	46	3	6,5	18		39,1	25	54,4
	Sau	46	20	43,5	18		39,1	8	17,4
11B	Trước	45	5	11,1	15		33,3	25	55,6
	Sau	45	15	33,3		20	44,4	10	22,3
12A	Trước	45	6	13,3	16		35,6	29	51,1
	Sau	45	18	40		21	46,7	6	13,3

Qua bảng khảo sát và thực tế theo dõi học sinh, tôi nhận thấy khi tôi áp dụng phương pháp thảo luận nhóm vào giảng dạy môn Toán lớp mình học sinh rất hào hứng, tích cực thực hiện các hoạt động học. Số lượng học sinh rất tích cực và tích cực tăng lên rõ rệt, tỉ lệ học sinh chưa tích cực còn ít. Lớp học trở nên đoàn kết, vui vẻ, kết quả học tập có nhiều tiến bộ.

Các thành viên trong lớp đoàn kết, tiến bộ, đưa phong trào của lớp đi lên.

Hằng năm tôi đều học sinh đạt giải thành phố môn Toán GDTX cấp THPT và điểm tốt nghiệp môn Toán của những lớp tôi dạy đều dẫn đầu khối.

Tôi tin rằng với thực tế lớp học của mình, mỗi thầy cô sẽ có một kế hoạch bài dạy phù hợp với những sáng tạo riêng để với mỗi học sinh GDTX môn Toán đều trở lên “đáng yêu” hơn.

4. Hiệu quả của sáng kiến

4.1. Hiệu quả về mặt khoa học

          Tăng cường tư duy phản biện và sáng tạo: Khi tham gia thảo luận nhóm, các thành viên có cơ hội tiếp cận nhiều quan điểm khác nhau, từ đó kích thích tư duy phản biện. Việc tranh luận giúp các em suy nghĩ vấn đề sâu hơn, đặt câu hỏi và tìm kiếm giải pháp sáng tạo hơn.

          Củng cố và mở rộng kiến thức: Thảo luạn nhóm cho phép các thành viên chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm giúp mọi người học hỏi lẫn nhau. Việc diễn đạt ý tưởng bằng lời nói cũng giúp cá nhân ghi nhớ tốt hơn và hiểu sâu hơn về chủ đề đang nghiên cứu.

          Cải thiện kỹ năng giao tiếp và hợp tác: Tham gia thảo luận nhóm giúp phát triển kỹ năng nói, lắng nghe và trình bày ý kiến một cách rõ ràng, logic. Học cách làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến của người khác và phối hợp hiệu quả trong các dự án nghiên cứu.

          Giải quyết vấn đề hiệu quả hơn: Thảo luận nhóm giúp tổng hợp nhiều ý tưởng, từ đó tìm ra giải pháp tối ưu cho một bài toán, một vấn đề. Việc đối chiếu, phân tích và đánh giá các quan điểm khác nhau giúp nâng cao chất lượng kết luận.

          Thúc đẩy động lực học tập và nghiên cứu: Làm việc trong nhóm giúp tạo động lực và sự hứng thú trong học tập. Khi cùng nhau tìm hiểu một vấn đề, các thành viên có xu hướng nỗ lực hơn để đóng góp cho nhóm.

          Ứng dụng vào thực tiễn nghiên cứu khoa học: Trong nghiên cứu khoa học, làm việc nhóm giúp tăng hiệu suất, đặc biệt khi phải xử lý dữ liệu lớn. Các cuộc thảo luận trong nhóm nghiên cứu giúp xác định hướng đi mới và cải tiến phương pháp tiếp cận.         

          Nhìn chung, phương pháp thảo luận nhóm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tập mà còn là công cụ quan trọng trong nghiên cứu khoa học, giúp mở rộng kiến thức và nâng cao kỹ năng làm việc nhóm.

4.2. Hiệu quả về mặt kinh tế

          Tiết kiệm chi phí học tập: Học sinh có thể tự học và hỗ trợ lẫn nhau thay vì phải thuê giáo viên kèm cặp riêng.

Tận dụng tài liệu chung: Học sinh có thể chia sẻ sách vở, tài liệu, bài giảng thay vì mỗi người phải mua riêng lẻ.

          Nâng cao hiệu suất học tập, rút ngắn thời gian học: Học nhanh hơn, giảm thời gian ôn tập: Khi học nhóm, học sinh có thể hiểu bài nhanh hơn nhờ trao đổi và giải đáp thắc mắc cùng nhau. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí học thêm.

Giúp học sinh tiếp thu kiến thức tốt hơn: Khi học hiệu quả hơn, học sinh có thể đạt kết quả tốt mà không cần tốn kém quá nhiều cho các khóa học bổ trợ. 

          Hỗ trợ phát triển kỹ năng làm việc nhóm - lợi ích lâu dài cho nền kinh tế: Phát triển kỹ năng mềm: Làm việc nhóm giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, lãnh đạo – những yếu tố quan trọng trong công việc sau này. Chuẩn bị tốt hơn cho môi trường lao động: Học sinh có kinh nghiệm làm việc nhóm sẽ dễ thích nghi với công việc thực tế hơn, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đào tạo nhân sự.

          Hạn chế tình trạng học sinh bỏ học – giảm gánh nặng kinh tế cho xã hội:

Tăng động lực học tập: Khi học nhóm, học sinh cảm thấy hứng thú hơn, tránh được tình trạng chán học hoặc bỏ học giữa chừng, giúp giảm lãng phí nguồn nhân lực.

Tạo cơ hội học tập cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn: Thay vì học thêm tốn kém, học sinh có thể học cùng bạn bè để nâng cao kiến thức.

Học sinh phát triển được năng lực, khả năng làm việc nhóm. Từ đó giúp hình thành các kỹ năng mềm có giá trị lâu dài hỗ trợ trong tương lai nghề nghiệp và thị trường lao động.

Thúc đẩy tư duy sáng tạo và đổi mới – đóng góp vào tăng trưởng kinh tế: Tạo ra nhiều ý tưởng và giải pháp mới: Thảo luận nhóm khuyến khích học sinh suy nghĩ sáng tạo, góp phần tạo ra thế hệ lao động có tư duy đổi mới, giúp thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

Tóm lại: Thảo luận nhóm không chỉ giúp học sinh học tập hiệu quả mà còn mang lại lợi ích kinh tế lớn cho cá nhân, gia đình và xã hội. Đây là phương pháp học tập tiết kiệm nhưng mang lại giá trị cao, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng trong tương lai.

4.3. Hiệu quả về mặt xã hội

Đây là một chiến lược giáo dục mạnh mẽ và toàn diện, có thể mang lại những thay đổi tích cực cả trong lớp học và ngoài xã hội.

Xây dựng môi trường học tập tích cực, tinh thần hợp tác, đoàn kết và hỗ trợ nhau.

Hạn chế bạo lực học đường, tăng cường sự đoàn kết:

Gắn kết bạn bè: Học nhóm giúp học sinh hiểu nhau hơn, giảm thiểu xung đột và bạo lực học đường.

Phát triển tinh thần đồng đội: Khi làm việc cùng nhau, học sinh hình thành tình bạn bền vững và biết cách giúp đỡ nhau trong học tập cũng như trong cuộc sống.

Phát triển tính tự lập và trách nhiệm, học cách quản lý thời gian, phân chia công việc hợp lý và phối hợp hiệu quả với người khác. Giúp hình thành thái độ tích cực, ý thức về sự hợp tác, tính kỉ luật trong cộng đồng.

Tóm lại: Thảo luận nhóm không chỉ giúp học sinh phát triển về mặt học thuật mà còn rèn luyện những kỹ năng xã hội quan trọng. Phương pháp này giúp xây dựng một thế hệ trẻ có tư duy phản biện, kỹ năng giao tiếp tốt, tinh thần hợp tác và trách nhiệm – những yếu tố cần thiết để tạo nên một xã hội văn minh và phát triển bền vững.

5. Tính khả thi của sáng kiến

Đề tài này có tính ứng dụng rất cao có thể áp dụng với tất cả các khối lớp trong Trung tâm cũng như trong huyện Ba Vì.

          Sáng kiến có thể được nhân rộng nếu có sự hỗ trợ và hợp tác từ các cơ quan giáo dục cấp cao, các tổ chức xã hội, và sự sẵn sàng của các giáo viên. Việc áp dụng thành công ở một lớp học mẫu hoặc trường học có thể là bước đệm để triển khai rộng rãi.

          Một trong những yếu tố quan trọng để sáng kiến này thành công lâu dài là việc duy trì và cải thiện chất lượng công tác giảng dạy qua thời gian. Đảm bảo việc đào tạo liên tục cho giáo viên và duy trì các công cụ công nghệ tại lớp học sẽ giúp sáng kiến này bền vững.

6. Thời gian thực hiên đề tài, sáng kiến

          Đề tài này tôi đã ấp ủ và nghiên cứu từ những năm học trước và đã thực hiện thử một phần ở một số lớp tôi đảm nhận cũng đã thu được những hiệu quả nhất định, cho đến năm học này tôi đã mạnh áp dụng cho tất cả những lớp tôi dạy từ tháng 9/2024 đến cuối tháng 3/2025.

7. Kinh phí thực hiện sáng kiến

Khi thực thi biện pháp không yêu cầu quá nhiều tài nguyên về mặt vật chất, không cần đến ngân sách lớn mà chỉ cần tinh thần đoàn kết, chia sẻ của học trò và sự quan tâm từ phía gia đình. Hầu hết các biện pháp đều dễ áp dụng trong môi trường học tập hiện tại. Các giải pháp có thể tái sử dụng nhiều lần, các phần thưởng hàng ngày đều được quy thành điểm chấm trên máy của giáo viên không mất kinh phí.

III. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT

Để giải pháp đạt hiệu quả cao tôi xin đưa ra một số kiến nghị sau:

Về phía Trung tâm sẽ hỗ trợ kinh phí trong việc trang bị đầy đủ cơ sở vật chất trong lớp học. Hàng năm sẽ tổ chức phong trào thi đua trong công tác giảng dạy để khích lệ giáo viên có nhiều sáng tạo. Xây dựng nhiều chuyên đề dành riêng cho giáo viên trao đổi, chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.

Về phía Đoàn thanh niên: Theo dõi ,đánh giá thi đua nề nếp của từng lớp rồi đưa ra kết quả tổng hợp hàng tuần, hàng tháng có tiêu chí rõ ràng để các lớp cùng cố gắng thực hiện tốt.

Về phía giáo viên: Mỗi thầy cô đều phải sáng tạo và tích cực trong đổi mới phương pháp dạy học để thu hút học trò. Cập nhật liên tục các ứng dụng CNTT để phục vụ trong quá trình dạy học.

Trên đây là sáng kiến mà bản thân tôi đã nghiên cứu và đúc kết được trong quá trình giảng dạy và tiếp tục áp dụng cho những năm học tiếp theo. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để giúp tôi hoàn thành tốt hơn nữa trọng trách của người giáo viên trong sự nghiệp trồng người.

Tôi xin cam đoan sáng kiến  kinh nghiệm này do tôi tự nghiên cứu và thực hiện trong năm học 2024-2025. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm với lãnh đạo Trung tâm, phòng Giáo dục về tính trung thực của bản sáng kiến này.

Tôi xin chân thành cám ơn!